pagina recensies

->->terug naar homepage

->->terug naar publicaties

Martine van Poeteren in juni 2021 op biografieportaal over dit boek: "Margreet den Buurman beschrijft nauwgezet hoe de vrouwen rondom Thomas Mann bijdroegen aan zijn succes. Ze doet dat met de overtuiging van de wetenschapper die de familie Mann uitgebreid heeft bestudeerd en geen enkele moeite lijkt te hebben met het leggen van verbanden. Maar niet alles is meteen even duidelijk in dit aangenaam leesbare boek. In het eerste hoofdstuk over moeder Mann, Julia da Silva, komt een Victor voor. Is dat Victor Mann? Als niet in de 'Mannkunde' ingevoerde lezer raak ik in verwarring. Ik weet niet dat Thomas een jongere broer had die Victor heet. (...) Maar dat is een detail, te verhelpen door als ge nteresseerde lezer zelf even uit te puzzelen wie wie ook alweer was."

"Mannkunde zou vanwege de diverse ontwikkelingen rond deze Duitse familie een onderdeel moeten zijn van de geschiedenislessen over de twintigste eeuw. Wat dat betreft zijn de boeken van Margreet den Buurman een aanrader."

Lees de hele recensie:

naar de recensie op biografieportaal

Essay van Bart Haers over 'Vrouwen rond Thomas Mann' met een nieuwe blik:

"Ik vond Mann moedig. Anderen vonden dat Thomas Mann hypocriet was, omdat hij zijn worstelingen in zijn dagboeken - die uiteraard niet voor de ogen van derden bestemd waren - neerschreef en herlas, waar hij dan weer notities aan wijdde, terwijl men zich best kan verbeelden dat een oplettende man begreep dat elke openbaring van homoseksuele neigingen in de publieke sfeer een einde aan zijn loopbaan had gemaakt, ook al omdat het nog steeds strafbaar was."

Lees het hele essay:

naar het essay

Mooi stuk van Bart Haers over het boek is te vinden op kwestievanverwondering.blogspot.be: 'Representatie versus de revolutionaire geest - Broeders in de kunst, tegenstanders in de geest.'

naar het essay van Bart Haers

Annabel Junge in haar review op Leesnieuws: "Margreet den Buurman [is er] voortreffelijk in geslaagd de broederrelatie helder uiteen te zetten." "Een krachtig en evenwichtig geschreven boek"

"Aan de hand van hun werk, zoals dat in romans, opstellen en brieven tot uiting komt, schetst de auteur een helder beeld van de moeizame verhouding tussen de twee schrijvers, van wie Thomas, de estheet, een traditionele, antipolitieke weg koos, terwijl Heinrich in woord en daad zijn maatschappelijke, democratisch gezinde betrokkenheid toonde. Familiaire en financi le verwikkelingen zorgden voor extra spanning in de persoonlijke sfeer." (J. IJbema voor NBD Biblion, mei 2019)

"Voor de geinteresseerde in dit gedeelte van de literatuurgeschiedenis is het boek zeker een aanrader." (Hannie van Grol voor Indeboekenkast.com)

Michel Dutrieue over de Thomas Mann biografie: "schitterende biografie" "Een must voor de fans"

Mooie nagekomen bespreking in Stretto.be - magazine voor kunst, geschiedenis en muziek

->->->

naar de boekbespreking op Stretto

Bart Haers in 'Leven, luxe en lijden in een stadspaleis':

"Met dit boek brengt Margreet den Buurman alweer een aantal aanzetten tot een beter begrip van die samenleving [van de Pringsheims] en cultuur waarin Mann een succesvol auteur kon worden."

->->->

lees de volledige boekbespreking op www.kwestievanverwondering.blogspot.be

"Een waardevolle verrijking voor de lezer die geinteresseerd is in deze bijzondere familie"

(Truusje Truffel op boekenblog 'metdeneusindeboeken.blogspot.nl' - augustus 2017)

Mooie boekbespreking van 'Thomas Mann als pater familias'

->->->

naar de boekbespreking op www.metdeneusindeboeken.blogspot.nl

"Goed uitgewerkt, prettig leesbaar"

(Jan Koster op zijn boekenblog jkleest.nl over Thomas Mann als Pater Familias)

->->->

naar de boekbespreking van Jan Koster, redacteur literatuur bij 'De leesclub Van Alles'

"Een Prachtboek" - Michel Dutrieue voor cultuurmagazine Stretto

Uitvoerige boekbespreking van de monografie 'Thomas Mann en de Pringsheims'in mei 2017 door Michel Dutrieue op Stretto.be

->->->

naar de boekbespreking op Stretto

Over Thomas Mann als pater familias, Golo Mann, Monika en Michael - mei 2015

"De auteur (1953, Den Haag), verwierf al eerder bekendheid als 'Mann-specialiste'. In haar nieuwste boek gaat ze in het bijzonder in op de rol van Thomas Mann als vader. Mann bezat zes kinderen. De eerstgeborene, Erika, en het nakomertje Elisabeth waren zijn lievelingskinderen. Aan de 'minder geliefde kinderen'- Golo ('niet knap'), Monika ('lui en dom') en de niet gewenste Michael - wordt speciale aandacht besteed. Op 31 december 1977 overleed Michael op 58-jarige leeftijd door een overdosis slaappillen en laaide de vraag hoog op of de dagboeken van zijn vader, waarvoor hij de redactie had gedaan, inderdaad te confronterend voor hem waren. Maar dit is niet eenduidig: zo speelde onder andere ook zijn drankgebruik mee. In slechts vier hoofdstukken weet de auteur de familie Mann voor de lezer echt te laten leven. Haar schrijfstijl is toegankelijk en wie ge nteresseerd is in de grote schrijver Thomas Mann zal dit boek met veel genoegen lezen. Bevat chronologie van Golo, Monika en Michael en een personenregister."

( E. de Jager voor NBD Biblion)

"Beeldend beschrijft Den Buurman de discipline, maar ook de humor die Thomas Mann zijn kinderen bijbracht. (...) De literatuur in Duitsland over de familie Mann is nauwelijks meer te overzien. Het is Den Buurmans verdienste over deze familie een reeks toegankelijke boeken geschreven te hebben."

(Jerker Spits in het Nederlands Dagblad, november 2015)

'Moed tot zelfkritiek bij Thomas Mann'- over Thomas Mann en Wagner

->->

lees de recensie van Bart Haers op zijn blog hier

'Thomas Mann, firmant en humanist' - over de Thomas Mann biografie en indirect ook over Wagner en de Eerste Wereldoorlog

->->

lees de recensie van Bart Haers hier

"Thomas Mann verschijnt als een firmant, een bedrijfsleider die zijn zaak toegewijd was, als mens van de wereld maar ook geleidelijk als de worstelaar met de gebeurtenissen, die hij in het dagelijkse leven node aanvaardde, maar in zijn romans en essays net indringend behandelde, zij het niet altijd in de directe rede."

(Bart Haers op zijn blog: www.kwestievanverwondering.blogspot.be)

'goed en samenhangend verslag'- over Thomas Mann en Wagner

Het eerste wat de lezer van 'Thomas Mann en Wagner' opvalt, is dat de titel omgedraaid had moeten worden: dit is toch wel allereerst een boek over Wagner. Niet zozeer over zijn muziek als wel over zijn cultuurhistorische betekenis. Als zodanig is het best goed. Natuurlijk zullen de grote lijnen wel bekend zijn: Wagners revolutionaire verleden, zijn Duitse socialistisch nationalisme avant la lettre, zijn schulden, zijn tumulteuze liefdesleven, zijn megalomanie, Bayreuth, zijn huwelijk met Cosima Liszt, hun gezamenlijke vriendschap en breuk met Nietzsche en tenslotte zijn dood in Veneti . Den Buurman geeft er een goed en samenhangend verslag van.

Wat Mann met Wagners muziek had, een liefdesrelatie die steeds meer een haat-liefderelatie werd, wordt slechts in het slothoofdstuk van 33 pagina's uitgewerkt. Bovendien gaat Den Buurman in een nawoord ook nog eens in op de Wagnerdynastie en de ongelofelijke verknoping daarvan met de nazi's. In 1908 was de darwinistische bioloog Houston Chamberlain, een racistische ideoloog en proto-nazi, bij de familie ingetrouwd: geen wonder dus dat ze daar al dol op Hitler waren, toen die zijn Bierkellerputch (1923) nog moest plegen.

(Henk Rijkers in: Katholiek Nieuwsblad)

Duitse cultuur in spannende tijden, Bart Haers over Erika en Klaus Mann (april 2015):

"Om dan toch de lezer te verleiden deze biografie ter hand te nemen, het volle leven, net geen eeuw geleden, leest misschien bij momenten als een uitgebreide society-rubriek, waartoe de kinderen van Thomas Mann ook wel behoorden, maar Margreet den Buurman weet ons wel aan te spreken door het hele plaatje mee te geven, van culturele en politieke, vitale opvattingen en de kloof tussen het gedroomde en het werkelijke leven."

->->->

lees het volledige artikel van Bart Haers hier

'aangrijpende biografie'- over Erika en Klaus Mann

(..)'Zowel Erika als Klaus waren homoseksueel en leidden een erotisch slordig leven. Erika's grote liefde lijkt dan, bizar genoeg, weer Bruno Walter te zijn geweest, hun buurman in de Poschingerstrasse n in Amerika. De wereldberoemde Joodse dirigent, die later katholiek werd, liet haar uiteindelijk toch zitten. Zowel Erika als Klaus vochten na Hitlers machtsovername in 1933 onverzoenlijk tegen het nationaalsocialisme. Vanuit Nederland, waar Klaus in 1936 zijn meesterwerk Mephisto publiceerde, en later vanuit de VS, probeerden zij cultureel aan de oorlog bij te dragen.

De twee oudste kinderen Mann waren, hoe verschillend ook, sterk op elkaar betrokken. Dat rechtvaardigt hun aangrijpende biografie in n boek. De lotgevallen van het hele gezin zijn ooit verfilmd onder de titel Ein Jahrhundertroman. Niet alleen de ongehoorde culturele betekenis van dit gezin, maar ook de wijze waarop zij de tragiek van de twintigste eeuw tastbaar maakten, dragen ertoe bij dat je dit boek in een adem uitleest. "Wat een vreemde familie zijn wij", verzuchtte Klaus. "Men zal later boeken over ons - niet alleen over ieder van ons afzonderlijk - schrijven."

(Henk Rijkers, In: Katholiek Nieuwsblad)

Uitvoerige recensie van Eric Palmen op het online magazine 'biografieportaal.nl' over Erika en Klaus Mann

"Een mooie aanwinst in de reeks"

'Neurotische trekjes' - over Heinrich Mann

(...)'Het lijkt erop dat Heinrich Manns werk zich ontworstelt aan de vergetelheid. Natuurlijk kent iedereen Der blaue Engel met Marlene Dietrich, naar zijn novelle Professor Unrat (1905). Verder blijft Der Untertan (1914) een onvergetelijke evocatie van het wilhelminische Duitsland. Maar dan houdt het wel op. Toch heeft Mann ongelofelijk veel meer geschreven, zoveel zelfs dat zijn precieuze broer Thomas hem toevoegde dat het hem onpasselijk maakte.

De familie Mann was een streberige burgerfamilie met alle neurotische trekjes van dien. Het is schokkend hoeveel zelfmoorden er hebben plaatsgevonden. Intussen laat het leven van oudste zoon Heinrich zich lezen als een kroniek van de vorige eeuw. Expert Margreet den Buurman vertelt ons dit bewogen leven ietwat droog, maar ik las het met plezier.'

(Henk Rijkers, In: Katholiek Nieuwsblad)

Over Heinrich Mann: het goede in de mens

(...)'Er is veel ruimte voor human interest: zijn liefdesgeschiedenissen, het permanente geldgebrek en de moeizame relatie met zijn broer, de Nobelprijswinnaar Thomas Mann, over wie Den Buurman eerder een biografie schreef.'(...)

(J. IJbema, NBD Biblion)

'De Mann met de Januskop'

'Deze biografie besteedt terecht veel aandacht aan de uiterst scherpzinnige en venijnige opstellen die Heinrich Mann tegen Hitler en de nazi's schreef'.

'Heinrich Mann was een mens en een schrijver met een januskop. Aan de ene kant kende hij geen remmingen als het om het veroveren of "kopen" van vrouwen ging en munten zijn verhalen en novellen uit in een broeierige erotische kitsch, aan de andere kant had hij een scherp oog voor sociale misstanden.'

(Hans Ester, In: Reformatorisch Dagblad, februari 2012)

Luebeck van de Buddenbrooks: Thomas Mann in Luebeck

'Na een uitgebreide inleiding wordt in vier hoofdstukken het Lubeck van de negentiende eeuw beschreven: de stad die model stond voor de bekende roman van Thomas Mann 'De Buddenbrooks.' De auteur legt duidelijke verbanden tussen de stad en de roman. Zo wordt de geschiedenis behandeld, maar ook locaties en reizen uit de roman en zelfs het culinaire aspect. Prettige bladspiegel met veel citaten uit 'De Buddenbrooks' en verscheidene zwart-witfoto's.(...) Leesbaar en informatief boek voor een breed lezerspubliek.'

(E. de Jager, NBD Biblion)

Degelijke biografie over Thomas Mann

(...)'Mann maakte een fascinerend tijdsgewricht mee: getogen in de nadagen van de grote welvaart van zijn handelsfamilie, die hij later zo treffend beschreef in Buddenbrooks; zijn adolescentie en jonge jaren belevend in de Belle Epoque. En dan, na de roerige jaren van de Weimar-republiek en de grote crisis, als oudere man de donkere dagen van de Tweede Wereldoorlog.

In het boek komt ook duidelijk naar voren hoezeer hij leed onder de teloorgang van zijn geliefde cultuurland, en hoezeer hij zich schaamde voor "Bruder Hitler." Los van Mann zelf komt ook zijn fascinerende famile uitgebreid aan bod. (...) Voor wie het werk van Mann net leert kennen en meer over hem en zijn leven wil weten, is dit een zeer aan te bevelen biografie. Prima introductie tot leven en werk van de grote Duitse schrijver.'

(Vincent van de Vrede, In: INKT! De glossy voor liefhebbers van lezen)

Thomas Mann, schrijverschap tegen de vergankelijkheid

(...)'Een biografie mag geen onverdeeld lofschrift zijn, en dat heeft den Buurman heel goed begrepen. De minder rooskleurige aspecten van Mann komen ook in dit werk naar boven. Zijn ijdelheid en het slecht verdragen van kritiek bijvoorbeeld, alsook zijn vaak kleinzielige houding, bijvoorbeeld op financieel gebied in het conflict met Heinrich maakt hem er geen nobeler mens op. Als hoofd van een groot gezin was hij heel op zichzelf gericht en alles stond in functie van het schrijven. Uit de getuigenissen van zijn kinderen blijkt hij als vader vaak ontoegankelijk te zijn geweest. Het maakt de persoon van Thomas Mann kwetsbaarder, minder onaantastbaar. Een ander, soms onderbelicht gegeven is zijn homoseksualiteit, die hij in een tijd waarin het taboe was deze te beleven, altijd heeft onderdrukt.

Het is de verwevenheid van de persoon en zijn schrijverschap met de geschiedenis waarvan hij een exponent is (het Fin de si cle, de Wereldoorlogen), die Thomas Mann tot zo'n intrigerend figuur maakt. Margreet den Buurman is er in haar biografie in geslaagd om deze verschillende facetten evenwichtig samen te voegen tot een fascinerend portret.'(...)

(Andreas Delanoye, In: goddeau.com magazine over muziek en andere, november 2010)

Over de Thomas Mann biografie:

'Na een uitgebreide inleiding wordt in 7 hoofdstukken, elk onderverdeeld in paragrafen, het leven van Thomas Mann (1875-1955) beschreven. Nauwgezet gaat de schrijfster in op de invloed van het milieu waaruit Mann stamde, alsook op het Duitsland uit die tijd en het door Hitler noodzakelijke afscheid van Europa. Ze legt duidelijke verbanden tussen de tijdgeest en de werken van Mann ('Het Duitsland van de Buddenbrooks'). Een stamboom, uitgebreid personenregister en chronologie van Thomas Mann ronden het geheel af. Prettige bladspiegel met verschillende zwart-witfoto's.'(...)

(E. de Jager NBD/Biblion)

Over de Thomas Mann biografie:

"Waar ik ben, is Duitsland"

komt niet meer zo vaak voor dat het leven van een Duitstalige schrijver in een omvangrijke Nederlandstalige publicatie wordt beschreven. De vertaalster Margreet den Buurman heeft dat onlangs met de schrijver Thomas Mann gedaan, een schrijver die haar duidelijk nieuwsgierig heeft gemaakt naar de achtergronden van zijn schrijverschap.

De Duitse schrijver Thomas Mann (1875-1955) verlangde naar een geritualiseerd leven met geneugten van allerlei aard en vooral naar veel tijd om te schrijven. Aan dat schrijven werden alle andere menselijke bezigheden ondergeschikt gemaakt; zelfs het gezinsleven - de Manns hadden zes kinderen - moest eraan geloven. Maar de twintigste eeuw gooide roet in het eten. Na 1933 was het voorbij met de verheven status die Mann in Duitsland bezat en daarmee ook met de bewieroking van zijn persoon.

De nazi's dreven Thomas Mann in het nauw, ontnamen hem zijn Duitse staatsburgerschap vanwege zijn anti-nationaalsocialistische opvattingen en brachten hem ertoe om zijn toevlucht vanaf 1939 in de Verenigde Staten te zoeken. Uit die tijd dateert Manns beroemde uitspraak "Waar ik ben, is Duitsland", waarmee hij ongetwijfeld bedoelde dat hij de ware Duitse cultuur van de negentiende en de twintigste eeuw belichaamde.

Den Buurman laat de belangrijkste werken van Thomas Mann, van de novellen uit de bundel "Der Kleine Herr Friedemann" tot de roman over Goethe, "Lotte in Weimar", de revue passeren. De gebeurtenissen uit het leven van de schrijver krijgen echter de meeste aandacht. Daardoor fungeert het leven als bron om de werken van Thomas Mann te begrijpen. Over zijn homoseksuele gevoelens schrijft Thomas Mann onthullende dingen in zijn dagboeken.(...) Waarschijnlijk komt het doordat ik meer in de interpretatie van het werk van Thomas Mann geïnteresseerd ben dan in de gebeurtenissen uit zijn leven dat ik in Margreet den Buurmans boek hier en daar wat heb gemist.' (...)

(dr. Hans Ester, In: Reformatorisch Dagblad, november 2010)

->->->->naar het begin van de pagina